Dokładna data powstania szkoły w Rzeszotarach nie jest znana. Nie zachował się bowiem żaden dokument dotyczący jej założenia. Pan Franciszek Batko w swojej książce "Rzeszotary"  podaje, że założona w 1884 roku szkoła w Ochojnie była filią szkoły w Rzeszotarach, o czym świadczą dokumenty dotyczące założenia szkoły w Ochojnie. Wskazywałoby to, na wcześniejsze powstanie naszej szkoły. W tym czasie szkoła nie posiadała swojego budynku i nauka odbywała się w domach prywatnych.
       Pierwszy budynek szkoły został zbudowany w 1893 roku. Wybudowano go na działce podarowanej szkole przez Ówczesnego właściciela Rzeszotar - dziedzica Żelechowskiego. Budynek został wybudowany z cegły, którą na miejscu wypalano. Składał się on z jednej dużej sali oraz mieszkania służbowego - dla kierownika szkoły. Kierownik szkoły był równocześnie gospodarzem. Posiadał sad, pole orne oraz zabudowania gospodarcze, wybudowane przez gminę. Działo się tak dlatego, że nauczyciele byli bardzo słabo opłacani i musieli posiadać dodatkowe źródło utrzymania.

pierwsza szkola

Budynek pierwszej szkoły

 

W pierwszych latach szkoła była dwuklasowa i uczęszczało do niej około 180 uczniów, później ich liczba zwiększyła się do 200. Ze względu na dużą liczbę uczniów, dużą salę podzielono na dwie mniejsze o powierzchni 35 m2 i 33 m2. W czasie pierwszej wojny /1914 - 1918/  nauka w szkole odbywała się mało regularnie. W roku 1918, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, szkoła została zreorganizowana. W miejsce dwuklasowej została utworzona szkoła czteroklasowa. Uczęszczało do niej około 210 uczniów. Kronika podaje, że 40 dzieci z Rzeszotar uczęszczało do szkoły w Świątnikach Górnych i Janowicach. Nauka odbywała się w trzech salach: dwóch szkolnych i wynajętej w domu prywatnym "na Zagrodach".
    W 1929 roku szkoła została przekształcona w szkołę II stopnia, gdzie najwyższym oddziałem był dwuletni oddział szósty.

 

1937

W 1939 roku nauka rozpoczęła się w październiku. Ze względu na brak opału nie uczono w zimie. Nauczyciele pracowali w tym czasie w Urzędzie Gminnym w Mogilanach. W czasie okupacji niemieckiej nie uczono historii i geografii. Naukę pozostałych przedmiotów prowadzono tak, jak przed wojną. Szkoła zatrudniała trzech nauczycieli, później czterech, przy liczbie 200 uczniów. W tym czasie poziom nauczania bardzo się obniżył. Jak można zauważyć, rozwój szkoły był ściśle zwiazany z wydarzeniami historycznymi rozgrywającymi się na tym terenie.
 Po wyzwoleniu nauka kontynuowana była od marca /1945 r./. Do szkoły zapisanych było 212 uczniów, z których uczęszczało około 180. Sytuacja materialna szkoły była bardzo ciężka. Brakowało opału, sprzętów, zeszytów, książek, pomocy naukowych, budynek wymagał naprawy.
 Od  3 września 1945 roku w szkole pracowało 3 nauczycieli, którzy kształcili 224 uczniów. Pracowano na podstawie tymczasowych programów nauczania, opracowanych dla polskiej oświaty.
 W tym roku powstał Komitet Rodzicielski, który wspierał szkołę materialnie i rozpoczął najbardziej potrzebne naprawy w budynku szkolnym.
O 1946 roku w szkole działał Samorząd Uczniowski. Ważnym sprzymierzeńcem szkoły w tamtym okresie było Koło PSL, które przekazywało fundusze na naprawy, zakup książek i pomocy naukowych. Po zamordowaniu przywódców w 1946 roku, Koło przestało istnieć.       Począwszy od roku szkolnego 1949/50 uczniowie klasy siódmej uczęszczali do szkoły zbiorczej w Świątnikach Górnych. W szkole w Rzeszotarch pozostały klasy od pierwszej do szóstej, prowadzone przez trzech nauczycieli. Nauka odbywała się na trzy zmiany, po 7 - 8 godzin dziennie. Było to tym bardziej trudne, że w budynku szkoły nie było prądu i nauka odbywała się przy świecach. 
 W 1951 roku zmienione zostały obwody szkolne i część dzieci z Rzeszotar została przeniesiona do ościennych szkół: w Ochojnie, Świątnikach, Byszycach, i Janowicach. Liczba dzieci w szkole uległa zmniejszeniu, jednak nauka i tak odbywała się na dwie zmiany. W listopadzie 1953 roku do szkoły doprowadzony został prąd.
 Od roku szkolnego 1953/54 w szkole uczyła się także klasa siódma. Prowadzony był więc pełen cykl nauczania, przewidziany dla szkoły podstawowej. Lekcje odbywały się w trzech salach szkolnych. W tym czasie przeprowadzano także elektryfikację wsi. W roku 1958, zgodnie z zarządzeniem władz, z sal lekcyjnych zostały usunięte krzyże.
 W tym samym roku oddano do użytku Dom Nauczyciela, wybudowany całkowicie za pieniądze mieszkańców Rzeszotar. Po przeprowadzce nauczycieli do Domu Nauczyciela znacznie poprawiły się warunki lokalowe szkoły.  Uczniowie mieli do dyspozycji pięć sal lekcyjnych, pomieszczenie biblioteki oraz mniejsze pomieszczenia przeznaczone na nauczanie indywidualne i magazyny. Nie było to dużo, jeśli weźmie się pod uwagę liczbę uczniów. W roku 1958 w szkole uczyło się   265 uczniów, w następnych latach ich liczba zwiększała się do 320 w roku 1962. Do szkoły zostały zakupione nowe meble, pomoce i inne sprzęty, co znacznie ułatwiło naukę. 
      W związku z dużą liczbą uczniów, klasy liczyły 45 do 50 dzieci i nauka odbywała się na dwie zmiany. W tym czasie były po trzy równoległe klasy. W małych salach z trudem mieściły się tak liczne klasy. W 1964 roku wynajęto dodatkową - szóstą salę lekcyjną w domu prywatnym.
 20 grudnia 1964 roku szkoła otrzymała imię astronoma - Jana Kowalczyka, który pochodził z Rzeszotar. Uroczystość nadania szkole imienia powiązana była z uroczystymi obchodami 600 - lecia powstania Uniwersytetu Jagiellońskiego. W trakcie uroczystości referat o postaci i pracy astronoma wygłosił Władysław Kowalczyk, nauczyciel historii z Podstolic. W ścianę budynku szkoły wmurowana została tablica upamiętniająca uroczystość.

nad

 

W roku 1966, w zwiazku z otwarciem nowej szkoły w Ochojnie, Rzeszotary Górne zostaly włączone do obwodu tej szkoły. Do Szkoły Podstawowej im. Jana Kowalczyka w Rzeszotarach uczęszczało 224 uczniów, którzy uczyli się w ośmiu klasach.

Mieszkańcy Rzeszotar podjęli inicjatywę budowy nowej szkoły. Stało się to w roku 1966. Zawiązał się Komitet Budowy Szkoły, który starał się pozyskać fundusze na nową inwestycję. Nowy budynek szkoły został zbudowany całkowicie za pieniądze mieszkańców Rzeszotar. W związku z tym budowa szkoły trwała dosyć długo.

budow

 Efektem tej pracy było otwarcie nowego budynku szkoły 1 września 1981 roku. Przez pewien okres zajęcia były prowadzone zarówno w nowym, jak i w starym budynku szkoły. W starym budynku mieściła się także biblioteka. W związku z bardzo złym stanem technicznym starego budynku wszystkie zajęcia zostały przeniesione, w latach dziewięćdziesiątych, do nowej szkoły. Stary budynek został rozebrany w 2000 roku. Na jego miejscu znajduje się teraz plac zabaw dla dzieci.

 

otwarcie

Pamiątkowe zdjęcie z otwarcia szkoły - 1981 r.